اجرای استهلاک و واگذاری دارایی
اجرای استهلاک و واگذاری دارایی برایِ صاحبِ کسب‌وکار یا حسابداری است که می‌خواهد مصرفِ ماهانهٔ وسایل را در دفتر بنشاند یا وسیله‌ای را بفروشد. با این راهنما استهلاکِ ماه‌هایِ گذشته را ثبت و یک دارایی را واگذار می‌کنید.
مثالِ واقعیِ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی
اجرای استهلاک و واگذاری دارایی را در «سبد نارون» ببینید: ترازویِ دیجیتالی که اولِ تیر به ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان با عمرِ سه سال خریده شد، تا ۲۳ مهر سه ماهِ کامل کار کرده است. همان روز صاحبِ مغازه ترازو را به ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان نقد می‌فروشد.
پیش از شروعِ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی
برای اجرای استهلاک و واگذاری دارایی، یکی از نقش‌هایِ «مالک»، «مدیر» یا «حسابدار» لازم است.
- کاشیِ «دارایی ثابت و استهلاک» فقط در سطحِ رابطِ «حرفه‌ای» دیده می‌شود.
- دارایی باید از قبل ثبت شده باشد؛ ثبت دارایی ثابت را ببینید.
- پیش از واگذاری، استهلاکِ ماه‌هایِ گذشته را اجرا کنید تا ارزشِ دفتری به‌روز باشد.
سندِ استهلاک و سندِ واگذاری از «دفتر روزنامه» معکوس نمی‌شوند. واگذاریِ اشتباه را از جزئیاتِ همان دارایی با «لغوِ واگذاری» برمی‌گردانید. «واگذاری» پیش از ثبت پنجرهٔ «واگذاریِ دارایی ثبت شود؟» را با نام، عایدی، تاریخ و سود یا زیان نشان می‌دهد؛ همان‌جا تاریخ، مبلغ و خزانه را بسنجید.
مراحلِ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی
برای اجرای استهلاک و واگذاری دارایی در صفحهٔ «دارایی‌های ثابت»، این مراحل را انجام دهید:
- در منو «مالی و حسابداری» را باز کنید.
- در گروهِ «حسابداری و دفاتر» «بیشتر» و بعد کاشیِ «دارایی ثابت و استهلاک» را بزنید.
- «اجرای استهلاک» را بزنید، «تا تاریخ» را خالی بگذارید و «پیش‌نمایش» را بزنید؛ «ترازوی دیجیتال» با ۳۰۰٬۰۰۰ تومان و جمعِ کلِ ۳۰۰٬۰۰۰ دیده می‌شود.
- «تأیید» را بزنید.
- ردیفِ «ترازوی دیجیتال» را بزنید و در پنجرهٔ جزئیات «واگذاری» را بزنید.
- در پنجرهٔ «واگذاری دارایی» در «عایدی واگذاری» ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ بنویسید، «خزانه» را «صندوق مغازه» نگه دارید و «تاریخ» را خالی بگذارید تا امروز ثبت شود. ردیفِ «زیان واگذاری» ۳۰۰٬۰۰۰ را بخوانید.
- دکمهٔ «واگذاری» را بزنید و در پنجرهٔ تأیید، پس از خواندنِ خلاصه، دوباره «واگذاری» را بزنید؛ «انصراف» هیچ سندی ثبت نمی‌کند.
نتیجهٔ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی را چطور ببینم؟
نتیجهٔ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی در همین صفحه پیداست. پس از «تأیید»، پیامِ «ثبت شد» می‌آید، کارتِ «استهلاک انباشته» ۳۰۰٬۰۰۰ و «ارزش دفتری» ۳٬۳۰۰٬۰۰۰ تومان می‌شود. پس از واگذاری، ردیف برچسبِ «واگذارشده» می‌گیرد، کارت‌ها صفر می‌شوند و جزئیاتِ دارایی می‌گوید «این دارایی در ۱۴۰۵/۰۷/۲۳ با عایدیِ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ واگذار شد.»
پشتِ صحنهٔ اجرای استهلاک و واگذاری دارایی در دفاتر چه ثبت شد؟
اجرای استهلاک و واگذاری دارایی برایِ همین مثال دو سند می‌سازد. سندِ استهلاک هزینه می‌سازد ولی پولی جابه‌جا نمی‌کند:
| نوع حساب و نام فارسی seed / تفصیلی | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| هزینه: استهلاک | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| کاهندهٔ دارایی: استهلاک انباشته | ۰ | ۳۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰ |
سندِ واگذاری بها و استهلاکِ انباشته را برمی‌دارد، عایدی را به صندوق می‌برد و فرق را زیان ثبت می‌کند:
| نوع حساب و نام فارسی seed / تفصیلی | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| دارایی: موجودی نقد و بانک / صندوق مغازه | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| کاهندهٔ دارایی: استهلاک انباشته | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| هزینه: زیان واگذاری دارایی ثابت | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| دارایی: اموال و تجهیزات | ۰ | ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ |
برای فهمِ این سندها، استهلاک و واگذاری دارایی را بخوانید.
اگر اجرای استهلاک و واگذاری دارایی اشتباه شد
اجرای استهلاک و واگذاری دارایی اگر اشتباه شد، بدانید که سندِ استهلاکِ ثبت‌شده و سندِ واگذاری از دفتر روزنامه معکوس نمی‌شوند. واگذاریِ اشتباه را از ردیفِ همان دارایی برگردانید: در جزئیات «لغوِ واگذاری» را بزنید و پنجرهٔ «واگذاری لغو شود؟» را تأیید کنید. سندِ واگذاری با سندِ معکوس به تاریخِ امروز برمی‌گردد، یا اگر امروز در دورهٔ قفل باشد به اولین روزِ دورهٔ باز. دارایی دوباره «فعال» می‌شود و پیامِ «واگذاری لغو شد» می‌آید. استهلاکِ ماه‌هایی که دارایی واگذارشده بود در اجرای بعدیِ استهلاک یک‌جا ثبت می‌شود. اگر واگذاری در سالِ مالیِ بسته‌شده بود، سود یا زیانِ همان سال می‌ماند و برگشتش در دورهٔ باز می‌نشیند. اگر «پیش‌نمایش» «استهلاکی برای ثبت در این تاریخ نیست.» گفت، برایِ هیچ داراییِ فعالی هنوز یک ماهِ کامل از آخرین استهلاک نگذشته، یا دارایی‌ها کاملاً مستهلک یا واگذار شده‌اند. شمارش از روزِ آخرین اجراست؛ برایِ داراییِ فعالی که ۲۳ مهر مستهلک شد، اجرای بعدی از ۲۳ آبان چیزی ثبت می‌کند. ناخدا راهی برایِ برگرداندنِ سندِ استهلاک ندارد. سندِ دستیِ اصلاحی فقط دفاتر را درست می‌کند و «استهلاک انباشته» در صفحهٔ «دارایی‌های ثابت» عوض نمی‌شود. پیش از هر اصلاح با حسابدار هماهنگ کنید.
مفاهیمِ مرتبط با اجرای استهلاک و واگذاری دارایی
مفاهیمِ مرتبط با اجرای استهلاک و واگذاری دارایی در خلاصه‌هایِ زیر آمده‌اند.