نقشهٔ راه یادگیری ناخدا
اگر تازه با ناخدا آشنا شده‌اید، این مسیر را به ترتیب دنبال کنید. در هر مرحله یک کار مشخص انجام می‌دهید و نتیجه‌اش را کنترل می‌کنید؛ لازم نیست همهٔ راهنماها را یک‌جا بخوانید. اگر بخشی را از قبل انجام داده‌اید، از مرحلهٔ بعد ادامه دهید.
| مرحله | هدف |
|---|---|
| ۱. تمرین در دمو | یک فروش را بدون ورودِ دادهٔ واقعی تجربه کنید. |
| ۲. آماده‌سازی کسب‌وکار | محیطِ کارِ واقعی و تنظیماتِ آغاز را مشخص کنید. |
| ۳. داده‌های پایه و مانده‌های آغازین | مخاطب، کالا، خزانه و اطلاعاتِ قبلی را آماده کنید. |
| ۴. کارهای روزانه | فروش، دریافت، خرید و پرداخت را در زمانِ وقوع ثبت کنید. |
| ۵. مرور و کنترل | گردش‌ها و گزارش‌ها را بررسی و کارِ دوره‌ای را یاد بگیرید. |
پیش از شروع
اگر هنوز ناخدا را باز نکرده‌اید یا نمی‌دانید چه اطلاعاتی لازم دارید، ابتدا راهنمای پیش از شروع را ببینید. آن‌جا مسیرِ تمرین و کارِ واقعی، دسترسی به حساب، انتخابِ کسب‌وکار و آماده‌کردن اطلاعاتِ آغاز از هم جدا شده‌اند.
- برایِ آشنایی: از مرحلهٔ دمو شروع کنید؛ حسابِ کاربری و اطلاعاتِ واقعی لازم نیست.
- برایِ راه‌اندازی: پس از تمرین، مرحله‌هایِ آماده‌سازیِ کسب‌وکار و داده‌هایِ پایه را کامل کنید.
- برایِ ادامهٔ کار: اگر کسب‌وکار از قبل آماده است، مستقیم سراغِ کارهایِ روزانه و مرورِ گزارش‌ها بروید.
تصویرهایِ این صفحه نمونهٔ نتیجهٔ هر مرحله‌اند. تصویرِ دمو مربوط به «فروشگاه نمونه (دمو)» و تصویرهایِ راه‌اندازی و گزارش مربوط به مثالِ «سبد نارون» در راهنماهایِ مقصد هستند؛ قرار نیست مبلغ‌ها یا داده‌هایِ آن‌ها را در کسب‌وکارِ خود کپی کنید. تصویر را برایِ دیدنِ جزئیات در اندازهٔ اصلی باز کنید.
۱. تمرین در محیط دمو
برایِ آشناییِ اولیه، شروع سریع: اولین فاکتور در محیط دمو را انجام دهید. در این تمرین با دادهٔ نمونه یک فاکتورِ فروش صادر می‌کنید، وجهش را دریافت می‌کنید و نتیجه را می‌بینید. حسابِ کاربری لازم نیست.
برایِ شناختِ تقسیمِ کارِ شما و نرم‌افزار، حسابداری در ناخدا در یک نگاه و اجزای ناخدا چطور به هم وصل‌اند را بخوانید.
معیارِ پایان: بتوانید فاکتورِ تمرینی را دوباره باز کنید، تسویه و دریافتِ آن را ببینید و از دمو خارج شوید. کارِ واقعی را با دادهٔ کسب‌وکارِ خودتان در مرحلهٔ بعد آغاز کنید.
در تصویر دنبال چه بگردید؟ نشانِ تسویه و ماندهٔ صفر، پایانِ مسیرِ فروشِ تمرینی را نشان می‌دهند. برایِ رسیدن به این نتیجه، فقط دیدنِ تصویر کافی نیست؛ تمرینِ شروع سریع را در دمو انجام دهید.
۲. آماده‌سازی کسب‌وکار واقعی
برایِ آغازِ کارِ واقعی، ساخت کسب‌وکار شخص حقیقی را دنبال کنید. پیش از تأیید، بخشِ پیش‌نیاز و هشدارهایِ کشور و ارزِ پایه را در همان راهنما بخوانید.
اگر چند کسب‌وکار دارید، تعویض کسب‌وکار را هم یاد بگیرید. برایِ فهمِ جداییِ اطلاعات، مرزِ کسب‌وکار و داده‌های شما کجاست و مال کیست را ببینید. اگر در ورود مشکل دارید، از ورود و بازیابی دسترسی کمک بگیرید.
معیارِ پایان: نامِ کسب‌وکارِ درست را در محیطِ کار ببینید و بدانید اطلاعات را برایِ کدام کسب‌وکار وارد می‌کنید.
چرا این مرحله مهم است؟ تنظیماتِ آغاز مشخص می‌کنند معامله‌ها و گزارش‌ها در چه محیطی ثبت و خوانده شوند. پیش از ساخت، مبنای نقدی و تعهدی و ریال و تومان را مرور کنید و تصمیم‌هایِ مالی را با حسابدارتان روشن کنید؛ برایِ ادامه فقط انتخاب‌هایِ مثال را تقلید نکنید.
۳. آماده‌سازی داده‌های پایه و مانده‌های آغازین
پیش از ثبتِ اولین عملیاتِ واقعی، راهنماهایِ زیر را به ترتیبِ نیاز دنبال کنید:
- تعریف مشتری یا تأمین‌کنندهٔ تازه: مشتری و تأمین‌کننده را تعریف کنید. برایِ نقشِ دوم، سقف و مهلتِ پرداخت و آرشیو، بخشِ «اشخاص (مخاطبین)» سایدبار را ببینید؛ یک شخص، چند نقش نقشه‌اش را می‌دهد.
- آماده‌کردن کالا برای معامله: کالا یا خدمتِ موردِ استفاده را آماده کنید.
- تعریف صندوق و بانک (خزانه) و دیدنِ گردش: صندوق یا حسابِ بانکیِ موردِ استفاده را مشخص کنید.
- اگر پیش از ناخدا هم فعالیت داشته‌اید، ثبت مانده‌های افتتاحیه را با حسابدارتان بررسی کنید.
صفحهٔ ثبتِ مانده‌های افتتاحیه پس از اولین تراکنشِ واقعی قفل می‌شود. پیش از شروعِ فروش یا خرید، پیش‌نیازها و کنترلِ پایانِ راهنمایِ افتتاحیه را بخوانید و داده‌هایِ قبلی را تعیین تکلیف کنید.
معیارِ پایان: بتوانید مخاطب، کالا و خزانهٔ درست را انتخاب کنید و تکلیفِ مانده‌هایِ قبلی روشن باشد. مبلغ و موجودیِ تمرینِ دمو را واردِ کسب‌وکارِ واقعی نکنید.
از کجا شروع کنید؟ (اگر کالایی از قبل در قفسه دارید، انبار و تعدادش را هم با ثبت موجودیِ اولیه و ساختِ انبار وارد کنید.) ابتدا یک طرفِ معامله و کالایِ موردِ نیازِ اولین معامله را آماده کنید؛ برایِ شناختِ فیلدهایِ مخاطب از مرجعِ فهرستِ مخاطبان کمک بگیرید. هدفِ این مرحله، آماده‌بودنِ انتخاب‌هایِ درست در فرمِ معامله است، نه پرکردنِ همهٔ فهرست‌ها در یک نشست.
۴. انجامِ کارهای روزانه
برایِ استفادهٔ روزانه از ناخدا، راهنمایِ مربوط به کاری را که واقعاً اتفاق افتاده انتخاب کنید. دسترسیِ لازم و کنترلِ پایان در خودِ هر راهنما آمده است.
| کار | مسیرِ آموزش | نتیجه‌ای که کنترل می‌کنید |
|---|---|---|
| فروش و گرفتن پول | صدور فاکتور فروش ← ثبت دریافت وجه فاکتور | وضعیت، مانده و دریافت‌هایِ همان فاکتور |
| خرید و پرداخت | صدور فاکتور خرید ← پرداخت بابت فاکتور خرید | وضعیت، مانده و پرداخت‌هایِ همان فاکتور |
| چاپِ فروش | چاپ فاکتور فروش | پیش‌نمایشِ فاکتور و اطلاعاتِ طرفِ معامله |
| دانستنِ طلب و بدهیِ یک شخص | خواندنِ پروندهٔ شخص ← گرفتنِ صورتحساب | ماندهٔ «طلب از او» یا «بدهی به او» و گردشِ همان شخص |
| هزینه یا درآمدِ مستقل | ثبت هزینه و درآمد | ثبتِ عملیات و گردشِ خزانهٔ مربوط |
| بررسیِ تغییرِ موجودی | بررسی کاردکس و گردش انبار | کالا، انبار و گردشِ مربوط به عملیات |
| موجودیِ اولِ کار یا کالایِ شکسته | ثبت موجودیِ اولیه و ساختِ انبار، ثبت کسری، مازاد یا مصرف داخلی | تعدادِ هر انبار در «انبار و موجودی» |
اگر تفاوتِ پیش‌نویس و فاکتورِ صادرشده برایتان روشن نیست، پیش‌فاکتور، پیش‌نویس و صدور را بخوانید. برایِ پیدا کردنِ معنیِ یک دکمه، به مرجعِ فهرست فاکتورها یا مرجعِ جزئیات فاکتور بروید.
معیارِ پایان: پس از ثبتِ کارِ روزانه، بتوانید سندِ مربوط را پیدا کنید و وضعیت، مانده و دریافت یا پرداختِ آن را کنترل کنید.
چه چیزی را از هم جدا کنید؟ صادرکردنِ فاکتور و دریافتِ پول دو کارِ مستقل‌اند. در نمونهٔ زیر، فاکتور صادر شده ولی مانده هنوز باقی است؛ برایِ یادگیریِ همین تفاوت، مسیرِ فروش و دریافتِ جدول را پشتِ سرِ هم دنبال کنید. در خرید هم کنترلِ فاکتور و پرداخت را جدا انجام دهید.
۵. مرورِ گزارش‌ها و کارهای دوره‌ای
پس از آشنایی با ثبتِ روزانه، خواندن گزارش‌های مالی را یاد بگیرید. برایِ بررسیِ گزارش، کسب‌وکار و بازهٔ زمانیِ انتخاب‌شده را کنترل کنید.
کارهایِ زیر را متناسب با نیاز و دسترسیِ خود یاد بگیرید؛ همهٔ آن‌ها وظیفهٔ هر روزِ هر کاربر نیستند:
- برایِ تطبیقِ گردشِ حساب، تطبیق صورتحساب بانک.
- هنگامِ شمارشِ موجودی، شروع شمارش انبار، سپس ثبت شمارش و اعمال نتیجهٔ انبارگردانی.
- هنگامِ پایانِ دوره، بستن دوره پس از کنترل دفاتر، همراه با بررسیِ حسابدارتان.
معیارِ پایان: بدانید برایِ بررسیِ پول، موجودی و نتیجهٔ کار به کدام گزارش مراجعه کنید و پیش از کارهایِ دوره‌ای، پیش‌نیاز و اثرِ عملیات را از راهنمایِ مربوط بخوانید.
از کدام گزارش کمک بگیرید؟ برایِ معنیِ سود و وضعیتِ مالی، صورت‌های مالی و برایِ تغییرِ پول، جریان وجوه نقد را بخوانید. اگر عددی نیاز به بررسی دارد، عملیات و بازهٔ مربوط را از راهنمایِ گزارش پیدا کنید؛ گزارش را به‌جایِ سندِ مبدأ دست‌کاری نکنید.
ادامهٔ یادگیری و گرفتن کمک
برایِ مرورِ سریع، از بخشِ مربوط به کارتان در ستونِ کناری استفاده کنید؛ در گوشی همان فهرست داخلِ منوست. جستجویِ نوارِ بالا هم راهنماها و مفهوم‌هایِ مرتبط را پیدا می‌کند.
اگر در هر مرحله به مشکل خوردید، گزارش اشکال و گرفتن کمک را ببینید. این نقشه مسیرِ یادگیری است؛ پیش‌نیازهایِ نقش، سطحِ رابط و هشدارهایِ هر عملیات را از خودِ راهنمایِ آن کار بخوانید.