ثبت هزینه یا درآمد مستقل
ثبت هزینه یا درآمد مستقل برای صاحبِ کسبوکاری است که خرجی مثلِ اجاره و قبض، یا درآمدی بیرون از فروشِ کالا، دارد. با این راهنما یک هزینهٔ نقدی را با سرفصلِ درست و از خزانهٔ درست ثبت میکنید.
مثالِ واقعیِ ثبت هزینه یا درآمد مستقل
ثبت هزینه یا درآمد مستقل در «سبد نارون» اینطور است: صاحبِ مغازه اجارهٔ مهر را ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان نقد از «صندوق مغازه» میپردازد. این خرج فاکتور ندارد و مالیات بر آن اضافه نمیشود. مبلغِ مثال ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان است.
پیش از شروعِ ثبت هزینه یا درآمد مستقل
برای ثبت هزینه یا درآمد مستقل، یکی از نقشهایِ «مالک»، «مدیر» یا «حسابدار» لازم است.
- خزانهای که از آن میپردازید پولِ کافی داشته باشد (تعریف صندوق و بانک (خزانه) و دیدنِ گردش).
- خریدِ کالایی که در انبار میآید هزینه نیست؛ آن را با ثبت فاکتور خرید ثبت کنید.
هزینه یا درآمدِ ثبتشده حذف نمیشود؛ فقط «اصلاح مبلغ» یا «سند معکوس» دارد. پیش از ثبت، سرفصل و خزانه را بسنجید؛ اشتباهِ این دو فقط با معکوس کردن و ثبتِ دوباره درست میشود.
مراحلِ ثبت هزینه یا درآمد مستقل
برای ثبت هزینه یا درآمد مستقل در صفحهٔ «هزینه و درآمد»، این مراحل را انجام دهید:
- در نوارِ کناری «مالی و حسابداری» (در گوشی «مالی»ِ نوارِ پایین) و بعد کاشیِ «هزینه و درآمد» را بزنید. برایِ درآمد، اول دکمهٔ «درآمدها» را بزنید.
- «ثبت هزینه» را بزنید و در «مبلغ» عدد ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ را وارد کنید.
- «سرفصل را انتخاب کنید» را بزنید، «اجاره» را انتخاب و «تأیید» را بزنید. اگر سرفصلِ مناسب نیست، «سرفصل جدید» بسازید.
- «پرداخت نقدی» را نگه دارید و در فیلدِ خزانه «صندوق مغازه» را انتخاب و «تأیید» را بزنید. اگر خزانهٔ انتخابی پولِ کافی نداشته باشد، زیرِ مبلغ هشدار میآید و ثبت بسته میماند.
- مالیات را «— بدون مالیات» و «مالیات تکلیفی (٪) — اجاره/خدمات، اختیاری» را خالی بگذارید، مگر واقعاً مشمولِ آناید.
- در «شرح (اختیاری)» بنویسید «اجارهٔ مهر مغازه». «تاریخ» امروز است.
- «ثبت هزینه» را بزنید.

نتیجهٔ ثبت هزینه یا درآمد مستقل را چطور ببینم؟
نتیجهٔ ثبت هزینه یا درآمد مستقل با پیامِ «هزینه ثبت شد» اعلام میشود. ردیفِ «اجاره» با برچسبِ «نقدی»، نامِ «صندوق مغازه»، شرح و مبلغِ ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان در فهرست میآید. با زدنِ ردیف، جزئیات و خطوطِ سندِ حسابداری دیده میشود. در گردشِ «صندوق مغازه» هم یک خروجیِ ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانی با همین شرح آمده است.
پشتِ صحنهٔ ثبت هزینه یا درآمد مستقل در دفاتر چه ثبت شد؟
ثبت هزینه یا درآمد مستقل برای همین مثال یک سندِ دوخطی میسازد: هزینهٔ اجاره زیاد و پولِ «صندوق مغازه» کم میشود. این هزینه سودِ همین ماه را کم میکند.
| نوع حساب و نام فارسی seed / تفصیلی | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| هزینه: اجاره | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
| دارایی: موجودی نقد و بانک / صندوق مغازه | ۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ |
اگر «نسیه» را انتخاب کنید و «کاوه» را بهعنوانِ «تأمینکننده (طلبکار)» بزنید، بهجایِ صندوق «حسابهای پرداختنی» با تفصیلیِ «کاوه» بستانکار میشود؛ در مبنایِ نقدی این گزینه خاموش است. اگر مالیاتِ ارزشِ افزوده انتخاب کنید، خطِ «مالیات ارزشافزودهٔ خرید» اضافه میشود؛ اگر درصدِ مالیاتِ تکلیفی بزنید، آن بخش بهجایِ پرداخت به صندوق در «مالیات تکلیفی پرداختنی» مینشیند. درآمدِ مستقل برعکس است: خزانه یا طلب بدهکار و سرفصلِ درآمد بستانکار میشود. برای فهمِ اثرِ ثبت هزینه یا درآمد مستقل، هزینه و مبنای نقدی و تعهدی را بخوانید.
اگر ثبت هزینه یا درآمد مستقل اشتباه شد
ثبت هزینه یا درآمد مستقل حذف نمیشود؛ با زدنِ ردیف دو راه دارید. «اصلاح مبلغ» فقط مبلغ، مالیات و تکلیفی را عوض میکند و سندِ اصلی را نگه میدارد. «سند معکوس» کلِ ثبت را برمیگرداند: «برای این هزینه یک سندِ معکوس ثبت میشود و مبلغ به خزانه/طرفحساب برمیگردد.» اگر سرفصل یا خزانه اشتباه بوده، ثبت را معکوس و از نو ثبت کنید.
خطاهایِ رایج: «مبلغ را وارد کنید»، «سرفصل را انتخاب کنید» و «خزانه را انتخاب کنید». در کسبوکارِ نقدی، ثبتِ نسیه با «روشِ حسابداریِ نقدی: هزینهٔ نسیه هنگام پرداخت شناسایی میشود.» رد میشود.
مفاهیمِ مرتبط با ثبت هزینه یا درآمد مستقل
مفاهیمِ مرتبط با ثبت هزینه یا درآمد مستقل در خلاصههایِ زیر آمدهاند.