استهلاک و واگذاری دارایی
استهلاک و واگذاری دارایی دو مرحلهٔ عمرِ یک دارایی ثابت در دفترند: مصرفِ تدریجی و کنار گذاشتن.
استهلاک و واگذاری دارایی به زبانِ ساده
استهلاک بهایِ دارایی را در عمرش پخش می‌کند: سهمِ هر ماه هزینه می‌شود و همان مبلغ به «استهلاک انباشته» افزوده می‌شود. دو روش هست:
- خط مستقیم: هر ماه مبلغِ برابر. (بها منهایِ ارزشِ اسقاط) تقسیم بر ماه‌هایِ عمرِ مفید.
- نزولی: هر ماه درصدی از ارزشِ دفتریِ مانده؛ ماه‌هایِ اول بیشتر و بعد کمتر. نرخِ سالانه را خودتان می‌دهید یا ناخدا دو برابرِ نرخِ خطی را می‌گیرد؛ هیچ ماهی کمتر از سهمِ خطیِ باقی‌مانده نیست.
استهلاک خودبه‌خود در دفتر نمی‌نشیند: با هر بار اجرا، ناخدا برایِ ماه‌هایِ کاملی که از آخرین استهلاک گذشته یک سند می‌زند؛ روزِ اجرا تاریخِ «آخرین استهلاک» می‌شود. ارزشِ اسقاط، یعنی مبلغی که انتظار دارید آخرِ عمر بماند، هرگز مستهلک نمی‌شود.
واگذاری یعنی فروش یا کنار گذاشتنِ دارایی. ناخدا بها و استهلاکِ انباشته‌اش را از دفتر برمی‌دارد و عایدی را به خزانه‌ای که انتخاب می‌کنید می‌برد. اگر عایدی از ارزشِ دفتری کمتر باشد زیان، و اگر بیشتر باشد سود ثبت می‌شود.
یک مثال از استهلاک و واگذاری دارایی
برایِ دیدنِ استهلاک و واگذاری، ترازویِ «سبد نارون» را ببینید: بها ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان، عمر سه سال (۳۶ ماه)، خط مستقیم و بی ارزشِ اسقاط.
| رویداد | مبلغ (تومان) | ارزشِ دفتریِ بعد (تومان) |
|---|---|---|
| استهلاکِ هر ماه: ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۶ | ۱۰۰٬۰۰۰ | — |
| اجرای استهلاک در ۲۳ مهر برایِ تیر تا شهریور | ۳۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۳۰۰٬۰۰۰ |
| فروشِ ترازو به ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | زیانِ ۳۰۰٬۰۰۰ | ۰ |
سه ماه استهلاک سودِ مغازه را ۳۰۰٬۰۰۰ تومان کم کرد. فروش هم ۳۰۰٬۰۰۰ تومانِ دیگر زیان ساخت، چون ترازو ۳۰۰٬۰۰۰ تومان کمتر از ارزشِ دفتری‌اش فروخته شد.
استهلاک و واگذاری دارایی در ناخدا کجا دیده می‌شوند؟
استهلاک و واگذاری دارایی در صفحهٔ «دارایی‌های ثابت» انجام می‌شوند: مرجع صفحهٔ دارایی‌های ثابت. مراحل در اجرای استهلاک و واگذاری دارایی آمده است.
استهلاک و واگذاری دارایی با چه چیزی اشتباه گرفته می‌شوند؟
استهلاک با خرجِ نقد اشتباه گرفته می‌شود. استهلاک هزینه است ولی پولی از صندوق بیرون نمی‌برد؛ پول روزِ خرید رفته است. زیانِ واگذاری هم با استهلاک یکی نیست: استهلاک برنامه‌ریزی‌شده است و زیانِ واگذاری فقط روزِ فروش، از فرقِ قیمت با ارزشِ دفتری، پیدا می‌شود.
نرخ و عمرِ مفیدی که از نظرِ مالیاتی برایِ هر نوع دارایی پذیرفته است، در این سند نیامده است (منبعِ رسمیِ این مورد هنوز افزوده نشده است)
منابعِ استهلاک و واگذاری دارایی
منابعِ استهلاک و واگذاری دارایی:
- این سند ادعایِ قانونی ندارد؛ رفتار از کدِ ناخدا آمده است.
- جدولِ نرخ‌هایِ استهلاکِ مالیاتی (منبعِ رسمیِ این مورد هنوز افزوده نشده است)