ثبت برگشت یا خرج چک
ثبت برگشت یا خرج چک برای صاحبِ مغازه‌ای است که چکِ مشتری پول نشده، یا همان چک را به‌جایِ پول به تأمین‌کننده داده است. با این راهنما ناخدا طلب یا بدهیِ مربوط را خودش جابه‌جا می‌کند.
مثالِ واقعیِ ثبت برگشت یا خرج چک
ثبت برگشت یا خرج چک در «سبد نارون» این‌طور است: چکِ ۵۰٬۰۰۰ تومانیِ «نیلوفر» «نزد ما» است. صاحبِ مغازه آن را بابتِ بدهیِ خرید به «کاوه» می‌دهد. هفتهٔ بعد کاوه خبر می‌دهد که چک برگشت خورده است.
پیش از شروعِ ثبت برگشت یا خرج چک
برای ثبت برگشت یا خرج چک، نقشِ «مالک»، «مدیر» یا «حسابدار» لازم است.
- صفحهٔ چک در سطحِ رابطِ «ساده» به‌طورِ پیش‌فرض پنهان است: در منویِ کناری «تنظیمات»، بخشِ «سطحِ رابط» را باز کنید و کلیدِ «چک» را روشن کنید، یا سطح را «متوسط» بگذارید.
- برایِ خرج، تأمین‌کننده باید با نقشِ تأمین‌کننده ثبت شده باشد؛ خودِ صادرکنندهٔ چک در فهرست نمی‌آید.
این راهنما فقط ثبتِ دفتری را می‌گوید. گواهیِ عدمِ پرداخت، سامانهٔ صیاد و پیگیریِ قانونیِ چکِ برگشتی بیرون از ناخدا است. (منبعِ رسمیِ این مورد هنوز افزوده نشده است)
مراحلِ ثبت برگشت یا خرج چک
برای ثبت برگشت یا خرج چک از صفحهٔ «چک‌ها»، این مراحل را انجام دهید:
- در «دریافتی» رویِ ردیفِ چکِ «نیلوفر» بزنید تا برگهٔ جزئیات باز شود.
- «وضعیت» را بزنید و «خرج چک» را انتخاب کنید؛ اگر چک خودش برگشت خورده، «برگشت چک» را بزنید.
- برایِ خرج، «خرج به (تأمین‌کننده)» را بزنید، «کاوه» را انتخاب کنید و «تأیید» را بزنید.
- اگر روزِ اتفاق امروز نیست، «تاریخِ سند» را عوض کنید.
- در پنجره ببینید «خرج چک» انتخاب شده و «کاوه» در فیلدِ طرف نشسته است.
- «تأیید» را بزنید.
وقتی چکِ «خرج‌شده» برگشت می‌خورد، رویِ همان ردیف «وضعیت» را بزنید؛ تنها گزینه «برگشت از ذی‌نفع (بدهیِ ما به او دوباره زنده می‌شود)» است. برایِ پس‌دادنِ چکِ «نزد ما» به خودِ مشتری «عودت به صادرکننده» و برایِ چکِ پرداختیِ شما در «پرداختی» «برگشت چک» یا «ابطال چک» را بزنید.
نتیجهٔ ثبت برگشت یا خرج چک را چطور ببینم؟
نتیجهٔ ثبت برگشت یا خرج چک با پیامِ «انجام شد» اعلام می‌شود. پس از خرج، ردیف «خرج‌شده» می‌شود؛ پس از برگشت، «برگشتی» و کارتِ «برگشتی» ۵۰٬۰۰۰ تومان می‌شود. نامِ «کاوه» در برگهٔ جزئیات و ردیفِ فهرست نمی‌آید؛ فقط خطِ «حساب‌های پرداختنی» در سندِ آخرین گذار نشان می‌دهد چک خرج شده است.
پشتِ صحنهٔ ثبت برگشت یا خرج چک در دفاتر چه ثبت شد؟
ثبت برگشت یا خرج چک پولی جابه‌جا نمی‌کند؛ فقط طلب و بدهی را عوض می‌کند. این مثال دو سند دارد. سندِ خرج به «کاوه»:
| نوع حساب و نام فارسی seed / تفصیلی | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| بدهی: حساب‌های پرداختنی / کاوه | ۵۰٬۰۰۰ | ۰ |
| دارایی: اسناد دریافتنی (چک) / نیلوفر | ۰ | ۵۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰ |
سندِ برگشت از ذی‌نفع:
| نوع حساب و نام فارسی seed / تفصیلی | بدهکار (تومان) | بستانکار (تومان) |
|---|---|---|
| دارایی: حساب‌های دریافتنی / نیلوفر | ۵۰٬۰۰۰ | ۰ |
| بدهی: حساب‌های پرداختنی / کاوه | ۰ | ۵۰٬۰۰۰ |
| جمع | ۵۰٬۰۰۰ | ۵۰٬۰۰۰ |
برگشتِ بی‌خرج، یعنی چکِ «نزد ما» که خودش برگشت بخورد، «حساب‌های دریافتنی / نیلوفر» را بدهکار و «اسناد دریافتنی (چک) / نیلوفر» را بستانکار می‌کند.
پس از برگشت از ذی‌نفع، نیلوفر دوباره ۵۰٬۰۰۰ تومان بدهکار است و مغازه دوباره همین مبلغ به کاوه بدهکار. برای فهمِ آن، وصول، برگشت و خرج چک را بخوانید.
اگر ثبت برگشت یا خرج چک اشتباه شد
ثبت برگشت یا خرج چک با «بازگردانیِ آخرین گذار» در برگهٔ جزئیات برمی‌گردد: پنجرهٔ «آخرین گذار بازگردانی شود؟ (سند معکوس)» را تأیید کنید تا سندِ معکوس زده شود و پیامِ «بازگردانی شد» بیاید. هر بار فقط آخرین گذار برمی‌گردد؛ برایِ رسیدن به «نزد ما» از «برگشتی» پس از خرج، دو بار بازگردانی لازم است. اگر وضعیت در همین فاصله جایِ دیگری عوض شده باشد، «این گذار مجاز نیست» می‌آید.
مفاهیمِ مرتبط با ثبت برگشت یا خرج چک
مفاهیمِ مرتبط با ثبت برگشت یا خرج چک در خلاصه‌هایِ زیر آمده‌اند.